Vacuum injectie
Vacuuminjectie, harsinjectie of harsinfusie. Deze termen duiken steeds meer op binnen de kunststofverwerkende industrie en in de jachtbouw. Maar wat is het eigenlijk? Om het productieproces van vacuuminjectie te begrijpen volgt hier een korte uitleg:
Handlamineren
Om een product van composiet (meestal glasvezel en polyester of epoxyhars) te fabriceren, wordt traditioneel de handlamineermethode gebruikt. De mal wordt met hars benat, een vezelmat wordt in de mal gelegd, en vervolgens wordt met kwast en roller meer hars aangebracht, tot de mat verzadigd is. Hierbij is het zaak op te letten op de vorming van luchtinsluitingen tussen vezelmat en mal. Om deze lucht te verwijderen, wordt gebruik gemaakt van ontluchtingsrollers. deze geribbelde rollers drukken de lucht door de vezelmat, en drukken de vezelmat tegen de mal. Vervolgens kan de volgende vezelmat aangebracht worden, tot de gewenste dikte bereikt is.
Vacuuminjecteren
Om kwaliteit en arbeidsomstandigheden te verbeteren, is de vacuuminjectiemethode ontwikkeld. In het kort werkt de methode als volgt: De vezelmatten worden droog, dus zonder hars, in de mal gelegd. Hieroverheen wordt een luchtdichte folie aangebracht, en de lucht tussen folie en mal wordt door middel van een vacuumpomp verwijderd. Tussen mal en folie zit nu de vezelmat opgesloten, en heerst er vacuum. Door een aanvoerleiding wordt nu de hars toegevoerd. De hars wordt door middel van het vacuum in het vezelpakket gezogen. Wanneer het complete pakket verzadigd is, wordt de harstoevoer afgesloten, en wordt gewacht tot de hars uitgehard is. Hierna kan het vacuum verwijderd worden, en kan het product uit de mal gehaald worden. Resultaat is een product, waarin minder hars gebruikt is, luchtbelvrij is, en onder prettiger arbeidsomstandigheden geproduceerd is.
Om een richtlijn aan te geven hebben we het volgende stappenplan opgesteld:
Stap 1: Omzetten van het laminaatplan naar een injecteerbaar laminaat.
Stap 2: Het maken van enkele testinjecties, om de permeabiliteit van het laminaat vast te stellen.
Stap 3: Het maken van een injectiestrategie.
Stap 4: Het aanbrengen van de composietmaterialen en hulpmaterialen in de mal of op het werkstuk.
Stap 5: Het doen van een vacuumtest.
Stap 6: Het injecteren.
Stap 7: Het uitharden.
Stap 8: Het verwijderen van de hulpmaterialen.
Enkele tips, om een vacuuminjectie met succes af te ronden:
* Bereid de injectie goed voor. Zorg dat alle materialen en gereedschappen aanwezig zijn.
* Zorg voor een absoluut luchtdichte mal of ondergrond. Wanneer daar onzekerheid over bestaat, dient dit getest te worden.
* Wees zorgvuldig met het aanbrengen van spuitlijmen. Spuit met voldoende afstand tot het werkstuk, en breng zo min mogelijk lijm aan.
* Doe na het aanbrengen van de vacuumfolie altijd een lektest. Een eventueel lek kan dan nog verholpen worden zonder dat de hars aangemaakt is.
* Mocht er tijdens de injectie ergens een luchtbel ontstaan, grijp dan niet te snel in. Veel luchtinsluitingen verdwijnen vanzelf weer.
* Laat na de injectie de vacuumpomp lang genoeg aanstaan. Vooral met langzaam uithardende harsen, en koude temperaturen, kan het langer duren dan verwacht, voordat de hars voldoende uitgehard is.